Kuşatmada Güzellik: İkinci Dünya Savaşında Modaya Bir Bakış

Kuşatmada Güzellik: İkinci Dünya Savaşında Modaya Bir Bakış

Modern çağın olaylarından biri olan moda, dünyadaki sosyal, ekonomik, politik ve kültürel olaylar ve gelişmelerle doğrudan ilişkilidir. Öte yandan moda ile modern insan arasında elbise konusundan da ötesine geçen, en karanlık günlerde ve en kritik durumlarda kopması mümkün olmayan köklü bir bağ vardır. Kuşkusuz, 2. Dünya Savaşı, günümüzün moda gelişmelerinde önemli bir rol oynayan insanlık tarihinin ve yirminci yüzyılın en etkili olaylarından biridir. Savaşın sınırlamaları, moda dünyasının başka bir yüzünü ortaya çıkarıyor ve modanın, insanlık tarihinin en zor ve kritik günlerinin kalbinde nefes almanın yolunu nasıl açtığını gösteriyor.

İkinci Dünya Savaşı’nın Başlangıcı

İkinci Dünya Savaşı, 1939 ve 1945 arasında başladı ve dünyadaki birçok ülkeyi meşgul eden ikinci savaştı. Dünyanın büyük güçleri bu savaşta yer aldı ve iki Müttefik şeklinde karşı karşıya geldi. İlk grup Müttefikler – İngiltere, Fransa, Polonya ve Sovyetler Birliği ve ikinci grup Mihver Devletler – Almanya, İtalya ve Japonya idi. Dünya Savaşı’nın başlangıcı, 1 Eylül 1939’da Almanya’nın Polonya’yı işgali olarak biliyorlar.

Bu savaşın sonucu, Birleşmiş Milletler’in kurulmasına, Sovyetler Birliği’nin ve Amerika Birleşik Devletleri’nin iki süper güce dönüşmesine, nükleer çağın başlamasına, Soğuk Savaş’ın başlamasına ve uluslararası daha çok olaylara yol açan Müttefik kuvvetlerin zaferi ile başlandı. İkinci Dünya Savaşı, insanların yaşamlarını ekonomik, sosyal ve kültürel tüm boyutlarıyla derinden etkilemiştir. Yirminci yüzyılın başlarındaki en etkili olaylardan biri olan moda, savaşın kargaşasından sonra değişime uğradı ve yeni bir biçim aldı.

İkinci Dünya Savaşı'nın Başlangıcı

Stüdyo coco channel,1945 yılı

İkinci Dünya Savaşı’nın Modaya Etkileri

İkinci Dünya Savaşı modanın yolunu değiştirdi ve birçok değişiklik yaptı. Paris’in Alman kuvvetleri tarafından işgali ve fethi ile modayı doğrudan etkileyen Paris’in en önemli moda evleri kapatıldı ve birçok Parisli tasarımcı Paris’i terk etmek zorunda kaldı. Bu olay, Amerika Birleşik Devletleri de dahil olmak üzere diğer ülkelerden tasarımcıları, Parisli tasarımcıların boş yerlerini doldurmaya ve Paris’i moda dünyasının en önemli başkenti olarak merkezileştirmeye yöneltti. Main Rousseau Bocher ve Claire McCardell gibi tasarımcılar Amerikan tarzını yaratanlardanılar.

 


Devamını oku: MODA TARİHİ Modanın Evriminin Kısa Bir Hikayesi


 

İkinci Dünya Savaşı Sırasında İnsanların Ortak Kıyafet Değişimi

Savaş aynı zamanda insanların ortak kıyafetlerini de değiştirdi. Ordunun kumaş ve naylon gibi hammaddelere olan ihtiyacı, kumaşın kotalanmasına neden oldu. Kotalar, moda tasarımcılarını kumaş tüketiminden tasarruf etmek için tasarımlarını değiştirmeye yöneltti. Bu değişiklikler elbisenin boyunun kısaltılması, etek ve pantolonların daraltılması ve elbisedeki cep sayısının azaltılmasını içeriyordu. Ayrıca, savaş askerlerinin üniformalara olan  ihtiyacı, tasarımcıların belirli ölçülerde ve düşük fiyatlarla hızlı üniforma üretiminde hızlı ilerlemerine neden oldu. Bu, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra da devam etti ve modanın halk arasında yayılmasına yol açtı.

İkinci Dünya Savaşı’nın başlaması ve savaşta erkeklerin de bulunmasıyla erkeklerin günlük işleri kadınlara bırakıldı. Kadınlar fabrikalarda çalıştı ve aralarında iş elbisesi ve pantolon kullanımı yaygınlaştı. Bu da kadınların fiziksel olarak ağır iş yapabilme yeteneklerini göstermelerini önemli hale getirmiş ve kadın giyiminin silueti geniş omuzlara dönüştürülmüştü. İşyerinde güvenliği artırmak ve saçları düzeltmek için eşarp ve türban kullanımı kadınlar arasında yaygınlaştı.

İkinci Dünya Savaşı Sırasında İnsanların Ortak Kıyafet Değişimi İkinci Dünya Savaşı Sırasında İnsanların Ortak Kıyafet Değişimi

Birleşik Devletler Donanması’nın gemi yapımcısı, 1943 yılı

İkinci Dünya Savaşı’nda Giyim Kotaları

1941’de Amerika Birleşik Devletleri’nin 2. Dünya Savaşı’na girmesiyle birlikte, savaş süresince çeşitli giysi türlerinin ticari üretimi durduruldu. Naylon, ipek, deri ve plastik gibi birçok giysinin üretimi için kullanılan hammaddeler, ordunun üniforma, paraşüt ve çadır üretmek için ihtiyaç duyduğu malzemelerdi. Hammadde sıkıntısı sonucunda giyim kotaları oluşturulmuş ve her aileye elbise  için belirli sayıda kupon verilmişti.

Dergiler insanları eski kıyafetleri yeniden kullanmaya teşvik ediyor ve reklamlarda erkek ceketlerini kadın giyimine, kadın abiyelerini kız kıyafetine dönüştürmeyi öğretiyordu. Naylon çorap, ipek elbise, deri ayakkabı vb… kullanımı en aza indirildi.

Kullanışlı Giysiler

Britanya’da, giysi üretimi için katı kurallar belirleyen, yardımcı giyim adı verilen bir plan başlatıldı. Hükümet, hammadde ithalatını ve tedarikini kontrol altına aldı ve üreticileri yüksek hacimli, daha verimli, daha ucuz giysilerden ve sınırlı tasarımlar üretmeye teşvik etti.

Bu giysiler cc41 (clothing control 1941) etiketiyle işaretlendi. Bu kanunlar, giysilerde metal ve deri düğme ve aksesuarların kullanılmasını yasaklamıştı. 13 yaşından küçük erkeklerin uzun pantolon giymesine izin verilmedi. Dantel ve işlemeler, ekstra dikişler, dekoratif dikişler ve pile ve ekstra cep kullanımına izin verilmedi ve her giysi için kullanılan kumaş miktarı kesin olarak belirlendi. 1930’larda kadınlıklarını tarzlarına ve kıyafetlerine yansıtan kadınlar, şimdi ciddi bir meydan okumayla karşı karşıya. Sınırlamalar nedeniyle insanlar kıyafetlerini kullanmada ve kendine özgü stiller yaratmada daha yaratıcı hale geldi ve moda 2. Dünya Savaşı sırasında bile farklı bir şekilde var olmaya devam etti.

 


Devamını oku: KIYAFETİN SOSYAL PSİKOLOJİSİ


 

Kullanışlı Giysiler Kullanışlı Giysiler

utility clothing, 1942 yılı / Kadınları erkek paltolarını yeniden tasarlamaya teşvik etmek

Kullanışlı Giysiler

Elbisenin üzerinde cc41 etiketi

Savaş modanın sonu değil

Savaş, tüm sınırlamalarına rağmen, moda hareketinin ilerlemesine karşı duramadı. Savaşın sınırlamalarının altında oluşturulan giysiler, moda dünyasında kabul edilebilir bir yer bularak, savaştan sonra ve bugüne kadar moda akışını etkilemeyi başardı. İkinci Dünya Savaşı’nda gıda ve giyim üzerindeki ciddi sınırlama ve kotalara rağmen, kota kurallarının dışında kalan maddeler vardı. Şapka, el çantası, eldiven ve diğer aksesuarlar gibi ürünler sınırlanan ürünlerden değildi. Bu mallar lüks ürünler haline geldi ve üzerlerine ağır vergiler konulduğu için halk tarafından erişilemez oldu. Ancak tasarımcılar ( savaş zamanının sınırlamaları nedeniyle ) yaratıcılıklarını kullanarak, şapkaları ve diğer dekoratif ürünleri günlük ve erişilebilir ürünlere dönüştürebildiler.

İkinci Dünya Savaşı Sırasında Şapka Çeşitleri

İkinci Dünya Savaşı sırasında kadınlar için en yaygın başörtüsü modellerinden biri, Parisli masonların kapatılmasından önce Amerikalılar arasında popüler olan türban(hair net) idi. Kadınların fabrikalarda çalışması ve endüstriyel makinelerle çalışırken saçlarının korunması nedeniyle türban kullanımı yaygınlaştı. Çalışan kadınların saçlarını yapmak için yeterli zamanları ve paraları yoktu ve türbanlar ile saçlarını düzenli tutmalarına yardımcı oluyordu. Türban giderek kullanım şeklinden çıkmış ve kadınlar arasında en popüler başlık modellerinden biri haline gelmiştir.

İkinci Dünya Savaşı Sırasında Şapka Çeşitleri İkinci Dünya Savaşı Sırasında Şapka Çeşitleri

snood / Loretta Young, kaşmir sarıklı Amerikalı aktris

İkinci Dünya Savaşı Sırasında Şapka Çeşitleri

Türban

Oyuncak Bebek Şapkası(doll hat)

Şapka yapmak için hammadde ithalatındaki kısıtlamalar nedeniyle, tasarımcılar keçe ve hasır artıklarının yaratıcı kullanımına yöneldiler. 1930’ların en popüler şapka modellerinden biri, küçük boyutu ve minimum hammadde kullanımı nedeniyle 1940’larda popülerliğini koruyan Oyuncak bebek şapkasıydı. Bu şapkanın küçük boyutu, tasarımcıların şapkanın kenarlarını şekillendirmede ve dekoratif tüy ve çiçek  gibi dekoratif şeyleri kullanmada yaratıcılıklarını göstermelerini sağladı.

 


Devamını oku: RENKLERİN ÖZELLİKLERİ ve MODAYA ETKİLERİ NELERDİR?


 

Oyuncak Bebek Şapkası(doll hat)

Winifred Stanley, çiçekli bebek şapkalı Amerikalı politikacı

 Şapka yapmak için temel malzemelerin olmamasına rağmen, şapka tasarımcıları ve üreticileri (milliners), daha önce şapkaları değiştirmek ve süslemek için kullanılan malzemelerin bol olduğunu fark etdiler. Kurdele ve ağlar, at kılı, tüyler ve dekoratif çiçekler, bol olmaları nedeniyle yaygın olarak kullanılan eşyalar arasındaydı.

Oyuncak Bebek Şapkası(doll hat) Oyuncak Bebek Şapkası(doll hat)

Abartılı büyük şapkalı Vogue dergisi modelleri

Vatansever şapkalar(patriotic hats)

Amerika Birleşik Devletleri’nde, 2. Dünya Savaşı sırasında belirli renklerin kullanımı kısıtlandı. Bu nedenle, şapkaların hammaddelerini sadece parlak renklere boyamağı sınırladı. Ağustos 1940 yılında, Vogue dergisi olayı “kafatasının parıltısı” olarak nitelendirdi ve kadınların bu sezon “parlak, renkli kafalara” sahip olacağını tahmin etti. (patriotic in the head) Turuncu, pembe, limon sarısı, sarı gibi renkler ve kırmızı, beyaz ve mavi gibi vatansever renkler (savaş kıyafetlerinde yaygın olarak kullanılan Amerika Birleşik Devletleri bayrağının renkleri) şapkalar da kulanıldı.

Askeri şapkalar modellerinin kullanımı da yaygınlaşmış ve çeşitli tiplerde şapkalar ve malvan şapkaları kullanılmıştır. Bu, parlak renkli şapkalar, kadınların endişeli yüzlerini güldürüp ve zor zamanlarda morali artıran yeni cansız ve sınırlı savaş kıyafetlerine hayat verdi.

Vatansever şapkalar(patriotic hats) Vatansever şapkalar(patriotic hats)

Malvan şapkalı kadınlar/ Vogue modelleri

Vatansever şapkalar(patriotic hats)

Renklı şapkalar/1940

Dünya Savaşı Sırasında Mücevher

İkinci Dünya Savaşı sırasında, moda dergileri, giysi ve mücevherlerin göz alıcı renkleri ile yayınlayarak savaşda olan toprakların ruh halerini yükseltmeye çalıştı. Hollywood aktörlerinin renkli kostümler ve takılar içindeki resimleri moda dergilerinde yer aldı. Paris mücevherleri yerine Amerikalı tasarımcıların ucuz mücevherlerini kullandılar. Mücevher, zenginlik duygusu vermesine rağmen, Amerika’nın savaşdığı toprakların sıradan insanları tarafından satın alınabilirdi. Askeri teçhizat üretmek için ye fab satın alınabilirdi. Yetenekli fabrika işçileri istihdam edildi ve mücevher üretmeye yöneldi.

 


Devamını oku: Tarz Anlayışınızı Nasıl Geliştirebilirsiniz?


 

1940’larda ve savaş sırasında mücevher

1940’larda ve savaş sırasında mücevherler, erkek tarzı elbiseler, düz kumaşlar ve mat renklerle tezat oluşturuyordu ve bu nedenle daha büyük, daha renkli ve daha abartılıydı. Giysileri, şapkaları ve ayakkabıları süslemek için büyük mücevherler kullanılıyordu. Şapkalar için dekoratif iğneler, büyük tokalı kemerler ve ayakkabılar için dekoratif aksesuarlar yaygındı. Mücevher, savaş kıyafetlerindeki tek güzelikdi. Yurtsever semboller de mücevher dünyasına girmişti. Kırmızı, mavi ve beyaz takıların popüler renkleriydi. Kırmızının tek başına kullanımı komünizme benzerliği nedeniyle daha az popülerdi. Uçaklar, bayraklar, trompet, uçan kartallar, davullar vb. gibi yurtsever biçimler, broş tasarımları haline geldi. V şeklindeki takıların bir diğer popüler şekli de zafer(victory) işaretiydi.

1940'larda ve savaş sırasında mücevher

Cartier broş, 1945

Takı için diğer popüler tasarımlar çiçek, yaprak, meyve gibi doğal şekillerdi.Bu tasarımlar, doğanın unsurlarıyla (savaşın engellediği) bağlantı kurma ihtiyacını kısmen ortadan kaldırarak parlak renklerde yapılmasını mümkün etdi. Kiraz kolyeler popüler meyve takılarının örnekidir.

1940'larda ve savaş sırasında mücevher

 “state fair” filminde meyve takıları, 1945

 Dünya Savaşı sırasında en çok kullanılan broş modellerinden biri, vatanseverliğin, birliğin, umudun ve sevginin simgesi olan “key of my heart” idi. Bu broş, 1941’de Life dergisinin kapağında göründükten sonra hızla popüler oldu.

1940'larda ve savaş sırasında mücevher

kalbimin anahtarı, 1941

Mücevher Yapmak İçin Hammaddeler Vermilyon (vermeil)

Altın ve gümüş gibi metallerin kullanımındaki kısıtlamalarla, mücevher yapımında som gümüş adı verilen bir tür gümüş alaşımı kullanıldı. Vermilyon, II. Dünya Savaşı takıları yapmak için kullanılan, som gümüş tabanlı ve ince altın kaplamalı bir metaldir. Vermilyonun arkasındaki fikir, altın takı yapmak için daha az altın kullanmaktı.

Mücevher Yapmak İçin Hammaddeler Vermilyon (vermeil)

 Vermilyondan yapılmış takılar

Bake lite Plastik

Plastikler, yirminci yüzyılın başından itibaren insanlar arasında popüler hale gelen malzemelerden biridir. Bake lite adı verilen bir plastik türü 1907’de üretildi ve 1930’tan 1950’ye  kadar popüler oldu. Bu tür plastiklerin çeşitli ve çekici renkleri ve ucuz fiyatı, onu savaş sırasında mücevher üretiminin ana malzemelerinden biri haline getirdi ve herkes tarafından erişilebilirdi. Broşlar ve kolyeler yapmak için bake lite kullanıldı ve birçok tasarımcı plastik ve ahşap kombinasyonundan yaratıcı takılar yaptı.

El Yapımı Takılar

İkinci Dünya Savaşı sırasında giyimde ana strateji haline gelen “yap ve tamir et” sloganı nedeniyle birçok kadın el yapımı takı yapmaya ilgi duymaya başladı. kroşe kolyeler, çıkarılabilir kroşe yakalar ve keçe broşlar diğer İkinci Dünya Savaşının takılarıdır.

El Yapımı Takılar

 Kroşe kolye, 1942

Dünya Savaşı sırasında savaşa katılan askerlerin ve ailelerin ruh hallerini korumak, o zamanın en önemli konularından biriydi. İkinci Dünya Savaşı’nın beş yılı boyunca tüm ciddi kaynak kısıtlamalarına ve kotalara rağmen, önemli ve yaygın bir konu olan moda yoluyla ruh halini korumak için bir yolu bulundu. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Büyük Buhran’ın hemen ardından savaş dönemindeki ekonomik gerilemeye rağmen, Amerika hükümeti savaş sırasında Hollywood sinemasının faaliyetlerine belirli bir miktar para ayırdı. Filmler, moda dergileri, yükselen Amerikalı tasarımcılar ve insanların yaratıcılığı, moda dünyasında bugüne kadar etkili olan yeni ve kalıcı trendleri şekillendirdi.

Kaynaklar:

Hibbert , Clare , Hibbert, Adam, A history of fashion and costume (volume8) The Twentieth Century, 2005

Pendergast, Sara , Pendergast , Tom, Fashion, Costume, and Culture: Clothing, Headwear, Body Decorations and Footwear through the Ages, volume 4 modern world part 1: 1900-1945

Mason, Meghann ,The impact of World War II on women’s fashion in the United States and Britain  , University of Nevada, Las Vegas, 2011

condenaststore.wordpress.com/2010/03/16/world-war-2-hats

glamourdaze.com/history-of-womens-fashion/1940-to-1949

flashbak.com/the-cc41-pac-man-utility-label-in-wartime-britain-20207

vintagedancer.com

metmuseum.org

bbc.com/news/magazine-31719704

nationalww2museum.org/war/articles/rationing

iwm.org.uk/history/how-clothes-rationing-affected-fashion-in-the-second-world-war

Bu makaleye oy ver

5/5 - (1 vote)

Paylaş:

Kullanıcı yorumları

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

üç × beş =