ظرف های مفید و مضر برای پختن غذا

چه ظرف هایی برای پختن غذا مفید و چه ظرف هایی مضر هستند؟

تغذیه ی مناسب تغذیه ­ای است که در آماده کردن آن تمام جوانب رعایت شده باشد. مواد اولیه استفاده شده در غذا بسیار مهم هستند اما این موضوع که این مواد را چگونه آماده کنیم  نیز دارای اهمیت بسیاری است. در این مطلب به مقایسه ی 11 جنس مورد استفاده در پخت و پز می­ پردازیم. تا به حال به جنس ظرفی که در آن غذا می­ پزید توجه کرده اید؟ کارشناسان می­ گویند جنس ظرف و روکش آن در پخش گرما و سرعت پخت غذا تاثیر دارد.

برخی از ظروف باعث پخت سریع تر غذا می­ شوند و در مصرف انرژی صرفه جویی می­ کنند. بعضی از ظروف هم باعث آزاد سازی مواد تشکیل دهنده خود در غذا می شوند که اگر جنس این ظروف نامناسب باشد ممکن است مواد سمی در غذا آزاد شود.

برای انتخاب درست بهتر است ادامه همین مطلب را مطالعه کنید.

1- ظروف سنگی:

  • بهترین و سالم­ترین ظروف برای تهیه­ ی غذا ظروف سنگی هستند.
  • طعم غذای پخته شده در ظروف سنگی قابل مقایسه با سایر ظروف نیست و غذا در این ظروف بسیار خوش مزه است.
  • هر نوع گوشتی در این دیگ های سنگی با حرارت ملایم طی مدت دو ساعت خوب می­پزد.
  • بخاطر نیاز به حرارت کم و نیز سنگی بودن و در نتیجه داغ نشدن زیاد، غذا کمتر می­ سوزد.
  • دیگ های سنگی بسیار آسان و حتی بدون مواد شوینده و با آب ولرم و سرد به راحتی شسته می ­شوند.

2- ظروف سفالی:

هزاران سال است که از این ظروف برای پخت غذا و نوشیدن آب استفاده می شود. این ظروف روکش لعابی ندارند و در نتیجه بسیار سالم و طبیعی هستند. البته در سال­های اخیر یک روکش به ظروف سفالی اضافه می کنند که متاسفانه دارای سرب است و برای بدن مضر هستند. تا حد امکان سعی کنید که ظرف بدون رنگ و لعاب تهیه کنید که متاسفانه امروزه از این نوع ظروف بسیار کم تولید و استفاده می شود.

 


بیشتر بخوانید: 3 روش پخت برنج


 

2- ظروف سفالی:

3- ظروف تفلون:

ظرف هایی با روکش نچسب، از پرطرفدارترین ظرف های پخت وپز هستند زیرا می توان با آنها بدون روغن یا با کمترین میزان روغن و روی حرارت کم یا متوسط آشپزی کرد. مشکل ظروف تفلونی این است که روکش آنها به سرعت از بین می رود. این روکش نسبت به ضربه هم بسیار حساس است و ضربه های قاشق یا چاقو می تواند به آن آسیب برساند.

اگر تفلون آسیب ببیند، مواد سمی و ذرات مسموم کننده ای آزاد می کند و غذایی که در آن پخت می شود، تغییر ماهیت داده و مضر خواهد بود. از سوی دیگر، لایه زیرین تفلون، آلومینیوم است که خود ماده ای سمی است بنابراین با پخت غذا در ظرفی که تفلون آن آسیب دیده و آلومینیوم زیرین نمایان است، مواد سمی وارد غذا می شوند. بهترین کار این است که تفلون های ساخته شده در کارخانه های معتبر را تهیه و درصورتی که آسیب دید، از پخت غذا در آن صرف نظر کنید زیرا در طولانی مدت باعث سرطان می شوند.

4- ظروف لعابی:

روکش های لعابی معمولا روی ظروفی از جنس سرامیک یا چدن کشیده می شوند. نگهداری این ظروف آسان است و می توان برای پخت غذاهایی که به حرارت بالا نیاز دارند، از آنها استفاده کرد. متاسفانه لعاب هم همانند تفلون اگر در شرایط استاندارد تهیه نشود، می تواند حاوی ترکیب های سمی از جمله سرب، کادمیوم ، آرسنیک و پیگمنت های رنگی شیمیایی باشد.

طول عمر روکش لعابی محدود است و در اثر ضربه و تغییر حرارت ناگهانی از بین می رود. هنگام شستشوی این ظرف ها نباید از سیم استفاده کرد. در صورت ترک خوردگی از این ظرف ها حتی برای نگه داری غذا نیز استفاده نکنید و آنها را دور بیندازید.

5- ظروف سرامیکی:

به ظروف سرامیکی ظروف اکولوژیک یا سبز گفته می شود. این روکش نچسب، دقیقا مثل تفلون است با این تفاوت که حاوی ترکیب مضر موجود در تفلون نیست. روکش های سرامیکی در مقابل فرسایش و خوردگی، خراشیدگی و ساییدگی تا حدی مقاوم هستند اما وقتی آسیب دیدند، به این دلیل که جنس زیرین آنها آلومینیوم است، احتمال آلوده و مسموم شدن موادغذایی پخته شده درون آنها بالاست و باید کنار گذاشته شوند.

قیمت ظروف سرامیکی بالاتر از سایر ظروف است به همین دلیل باید در نگهداری آنها دقت فراوان داشت تا آسیب نبینند. البته طول عمر روکش سرامیکی به نحوه استفاده از ظرف، میزان استفاده و نحوه شستشوی آن بستگی دارد.

5- ظروف سرامیکی:

6- ظروف چدنی:

چدن ها (که ترکیبی از آهن و کربن هستند)، عمر بالایی دارند. این ظروف مناسب پخت طولانی با دمای متوسط هستند و اگر فاقد آلومینیوم باشند، برای پخت و پز، مناسب هستند، پس قبل از خرید حتما به برچسب و ترکیب های مندرج در آن دقت کنید. لازم است حین استفاده از ظروف چدنی، نکته هایی را رعایت کنید تا چدن دیرتر از بین برود. اول اینکه قبل از استفاده باید چند دقیقه ای آنها را روی حرارت بگذارید تا گرم شوند.

برای آنکه از گرم شدن کافی ظرف مطمئن شوید، می توانید قطره ای آب داخل آن بریزید و اگر به سرعت تبخیر شد، یعنی ظرف گرم شده است. درصورتی که ظروف چدنی گرم شوند، موادغذایی به آنها نخواهد چسبید. دوم اینکه در ظرف چدنی که تازه خریداری شده و هنوز از آن استفاده ای نشده است نباید آب به مدت طولانی ذخیره شود زیرا باعث زنگ زدگی آن می شود.

سومین نکته این است که برای شستشوی چدن از پارچه نرم استفاده کنید زیرا سیم ظرفشویی باعث خراشیدگی و آسیب آن می شود و چهارم اینکه بعد از اتمام پخت، ماده غذایی را از درون ظروف چدنی خارج کنید تا اکسید نشود. در ضمن، در ظروف چدنی فاقد روکش نباید مواد اسیدی مانند آبلیمو یا سس گوجه فرنگی ریخنه شود.

7- ظروف آلومینیومی:

این ظروف با قیمت پایین در بازار عرضه می شوند. آلومینیوم کاربردهای وسیعی در پخت وپز دارد. دلیل پرطرفدار بودن آلومینیوم، سبک بودن آن و پخش کردن سریع و یکنواخت حرارت است. متاسفانه طی روند پخت، احتمال آنکه ترکیب ­های سمی آلومینیوم وارد غذا یا آب شود بسیار بالاست، پس اگر به سلامت خود اهمیت میدهید، از ظروف آلومینیومی یا چدن­ های حاوی آلومینیوم استفاده نکنید.

آلومینیوم می­تواند عوارض وحشتناکی برای مغز و ماهیچه ­ها داشته باشد. این ظروف در برابر ضربه حساس­ اند و به سرعت تغییر شکل می­ دهند. مواد آزاد شده از ظروف آلومینیوم موجب بروز سردرد و آلزایمر و کم ­خونی شدید می ­شوند.

7- ظروف آلومینیومی:

8- ظروف اینوکس یا فولاد ضدزنگ:

اینوکس از آهن، کروم و نیکل تهیه شده است. قابلمه های اینوکس ضخامت زیادی دارند که این موضوع باعث پخش یکنواخت حرارت می شود و در نتیجه غذا در آنها به سرعت می پزد و در مصرف انرژی صرفه جویی خواهد شد. ظروف اینوکس نچسب هستند اما باید مراقب باشید که ترکیب های کلردار یا اسیدی داخل آنها نریزید.

برخی از ظروف اینوکس به ۱۰/۱۸ معروفند، به این معنی که از ۷۲ درصد آهن، ۱۸ درصد کروم و ۱۰ درصد نیکل تهیه شده اند. این ظروف از جمله بهترین ظروف پخت محسوب می شوند و طول عمر بالایی دارند و می توان به سلامت غذایی که داخل آنها پخته می شود اطمینان داشت.

9- ظروف شیشه ای یا پیرکس:

ظروف پخت شیشه ای یا اصطلاحا پیرکس، حرارت بالا را تحمل می کنند و در صورتی که این ظروف رنگ نشده باشند، می توان گفت سالم ترین نوع ظروف برای پخت غذا هستند. اگر به این ظروف ضربه های محکم وارد نشود و دچار شوک دمایی نشوند، مقاوم هستند و از همه مهم تر بازیافت می شوند! تنها نکته این است که باید مراقب باشید غذا داخل آنها نچسبد. این ظروف هیچ ضرری برای بدن ندارند. ضمن آنکه فایده­ی چندانی هم ندارند.

9- ظروف شیشه ای یا پیرکس:

10- ظروف مسی:

بر اساس تحقیقات دانشمندان امروزی بدن انسان مخصوصا “مغز″ برای سلامت و نشاط و کنترل اسیدهای مورد نیاز به میلیاردها یون ِ مس و نسبت کمتری از یون آهن نیاز دارد که پختن غذا درون ظروف مسی این مقدار یون مس را تأمین می­کند تا از طریق غذا وارد بدن شده و با حفظ تعادل موجب سلامتی بدن گردد.

مس گرما را به خوبی هدایت می کند و با آن به راحتی می توان دمای پخت و پز را کنترل کرد. تنها با دادن حرارت کم تا متوسط می توان بهترین نتیجه را از آن گرفت. ظروف برنجی هم از مس و روی ساخته شده اند که کمتر به کار می روند.

مس با غذاهای اسیدی واکنش می دهد و به این خاطر ظروف مسی را معمولا با لایه ای از یک فلز دیگر مانند قلع یا استیل یا نیکل می پوشانند تا از ورود مس به غذا جلوگیری شود. این لایه در هنگام پخت و پز به مقدار کم در غذا حل می شود، به خصوص اگر غذاهای اسیدی برای مدت طولانی در این ظروف پخته یا نگهداری شوند. لذا از پختن غذاهای اسیدی در ظروف مسی پوشش داده نشده باید اجتناب کرد.

خواص ضد میکروبی طبیعی مس و آلیاژهای آن مانند برنج ، به طور چشمگیری حضور باکتری های رشته­ ای را کاهش میدهد این فلز با جلوگیری از تولید مثل و تخریب( دی- ان – ای) باکتری ها، آنها را از بین می برد.

مس هادی خوب حرارت است و اگر روی گاز آشپزی می کنید، می تواند ظرف مناسبی باشد. معمولا از ظروف مسی برای تهیه مربا استفاده می کنند. مس با رنگ قرمز به مرور زمان در مجاورت هوا اکسید می شود و به رنگ سبز خاکستری مایل می شود. مسی که به این رنگ درآمده، برای سلامت مضر است. باید به این نکته نیز توجه داشت که مس زیاد برای سلامت مضر است به همین دلیل معمولا داخل مس را با فلزی دیگر می پوشانند.

مشکل ظروف مسی این است که روکش داخلی آنها به مرور زمان به دنبال استفاده یا ریختن مواد اسیدی از بین می رود. به تازگی ظروف مسی با اینوکس روکش می ­شوند که نگهداری­اش ساده تر و استفاده آن سالم تر است. برخی از ظروف نیز ترکیب مس و زینک هستند اما تعداد آنها بسیار کم است و به سختی یافت می شوند. بهترین روکش برای ظروف مسی قلع است. وقتی رنگ ظرف تغییر کرد، مجددا آن را با قلع روکش دهید.

10- ظروف مسی:

11- ظروف سیلیکونی:

سیلیکون چیزی شبیه به کائوچو است و از ترکیب طبیعی سیلیسیوم و اکسیژن تهیه شده است. از ظروف سیلیکونی بیشتر در پخت شیرینی ها استفاده می شود. زمان پخت در این ظروف، سریع است و حتی بدون روغن ماده غذایی از آنها جدا می شود. شستشوی آنها ساده است و می توان به راحتی آنها را از فریزر به فر منتقل کرد.

البته نباید این ظرف ها را روی حرارت مستقیم گذاشت. کیفیت ظروف سیلیکونی و قیمت آنها متفاوت است. سیلیکون های پلاتینی از گران ترین انواع هستند و می توان از آنها در درجه حرارت های بسیار بالا استفاده کرد. سیلیکون پراکسید ضعیف ترین نوع سیلیکون است و برخلاف نوع پلاتینی تحمل ۴ ساعت حرارت ۲۰۰ درجه را ندارد.

سیلیکونی که کیفیت پایینی دارد، هنگام استفاده بوی نامطبوعی تولید می کند و ممکن است مولکول های سمی را وارد غذای شما کند، بنابراین اگر ظرف سیلیکونی شما از نوع مرغوب نیست فقط از آن برای غذاهایی که در سرما تهیه می شوند (مانند ژله) استفاده کنید.

امتیاز بدهید

5/5 - (1 امتیاز)

اشتراک گذاری:

نظرات شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 × 3 =